Laatst bijgewerkt op 4 sept. 2010.

f. 74

Tvierde Quartijer beginnende aen de lantzijde [Voorstraat] vande Tollebrug aende havenzijde gaende nae de Vuijlpoort toe [= Voorstraat aan de zijde van de Voorstraatshaven van Scheffersplein naar de Leuvebrug]

Anneken Stoopen huurt van Cornelis Fransz. om 15 gl.   4-16

Ariaentgen Pouwels huurt van idem om 16 gl.     5-2-6

De weduwe van Cornelis de tasmaker huurt van idem om 15 gl.    4-16

[naam niet vermeld] huurt van idem om 15 gl.     4-16

Marijken de hekelster huurt van idem om 15 gl.     4-16

Cornelis Pietersz. schoenmaker     7-13-8

f. 74v

De weduwe van Ruth Dircxsz.     6

Pieter Jansz. tingieter     6

Tomas Thomasz. huurt van de weduwe van Geerit Balthasarsz. om 30 gl.      9-12

Cornelis Claes gortmaker     6

Bastiaen Jansz. snijder      5

[ORA Dordrecht inv. 736, f. 242, akte dd 2 okt. 1581: Bastiaen Jansz. kleermaker, als man van Marijcken Cornelisdr. en Jan Cornelisz. molenaar, voor zichzelf, verkopen Anthoni Wiltens schoenmaker 2/3 delen van een huis aan de Appelmarkt aan de havenzijde, staande tussen het huis van Cornelis Claesz. gortmaker en dat van Pieter Cornelisz. lakenkoper. Waarborg: Jan van Wels viskoper.]

Anthoni Wiltens schoenmaker huurt van Pieter Cornelisz. om 36 gl.     11-10-4

Geerit Daniëlsz. kruidenier    8

Sijmon Lenertsz. poingertmaker   8 [ponjaard: korte degen]

f. 75

Quijrijn Sijeren     9

De weduwe van Thomas Thomasz.    9

Aert Adriaensz. mandenmaker    6

Maerten Jansz. schoenmaker    8

Pieter Henricxsz. Boon   6

Mr. Gielis van de Kerck    9

Jan Ariaensz. Kennip   6

Pieter Jacobsz. viskoper    12

Lijsbeth Pietersdr.   4

f. 75v

Pieter Sijmonsz. boekbinder   5

Dirck Melisz. snijder     6

Marijken Hermansdr.     7

Het huis van Aeltgen Ariaens botermeijt    10

Jan Aertsz. kruidenier    7

Jacob Daniëlsz.    7

Jan Ariaensz. huurt een huis van Lenert van Dort om 24 gl.     6-15-2

Marijken Hermans huurt een huis van idem om 21 gl.     6-14-6

f. 76

De Vismarkt [Voorstraat tussen Visbrug en Stadhuis]

De weduwe van Jan Woutersz.

Cornelis Govertsz. Slijp    6

[ORA Dordrecht inv. 739, f. 180v e.v.: op 11 juni 1587 verkoopt Cornelis Govertsz. viskoper aan Engelken van der Linde Damasdr., weduwe van Adriaen Mes Laurensz. en Laurens Adriaensz. Mes en Damas Adriaensz. Mes, beiden kinderen van voornoemde Adriaen Mes, de eerstgenoemde verwekt bij Aerjaentgen Lenertsdr. en de tweede bij Engelken Damasdr., een jaarlijkse losrente van 4 Rijnse gl. en 4 st., verzekerd op een huis op de Kleine Vismarkt, staande tussen het huis van Vastert Jansz. en dat van Janneken Wouters.]

Vastert Jansz.     6

Jonas Cruijs huurt van Pieter Jacobsz. viskoper om 30 gl.     9-12

Geerit Pietersz.  ["scheepslijter"] 6

[ORA Dordecht inv. 736, f. 365: Geerit Pijetersz. "scheepslijter" verkoopt op 23 juli 1582 zijn huis aan de Kleine Vismarkt aan Jacob Cornelisz. Back]

Jan van Wels Jacobsz.    7

De weduwe van Pieter Ariaensz.    7

Neeltgen Goodschalcken    8

Erasmus van Houwelinghen    7

f. 76v

Het Stadhuis van achteren [Voorstraat]

Aert Geleijnsz. snijder    6

Jan Lenertsz. coperslager huurt van Jacob metten Baert om 30 gl.   9-12

Pieter Jansz. Englisman     10

Pieter Sijmonsz.     7

Soetman Cornelisz. schipper    4

Jopken Arisdr.    6

Ariaen Henricxsz. vleeshouwer     7

Ariaen Baerthoutsz.     8

f. 77

Tonis Ariaensz.    11

Sijmon Jansz. kruidenier huurt van Reijer Jacobsz. om 45 gl.      14-8

Jan Lodewijcxsz. snijder      5

Bouwen Sijmonsz. cramer    8

Marijken Jacobs hekelster    5-8-12

Marijken Jansdr.    4

Cornelis Willemsz. schiptimmerman     5

Lijntgen Henricxsdr.    4

Cornelis Aertsz. huurt van Jacob Dircxsz. Apsou om 30 gl.    9-12

[ORA Dordrecht inv. 740, f. 59: op 17 febr. 1588 verkopen Claes Zegersz. en Jan Zegersz., voor zichzelf en vervangende Beatrix Huijmansdr., weduwe van Jan Bartholomeusz., wonende te Delft, Neeltgen Jansdr., weduwe van Joos Quirijnen schuitenaar en hun broer Henrick Zegersz., aan Lijsbeth Willemsdr., weduwe van Cornelis Dircxsz. schipper, een huis aan de Landzijde (Voorstraat) omtrent de Kleine Spuistraat aan de zijde van de (Voorstraats)haven, staande tussen het huis van Jan Aertsz. schoenmaker en dat van Jacob Dircxsz. van Abswou. Koopster ken schuldig aan verkopers een somma van 300 gl. Borgen: Jan Willemsz. schipper, Thonis Reijnen schipper en Evert Willemsz. smid.]

f. 77v

Jan Aertsz. huurt van Pieter Jacobsz. om 30 gl.     9-12

De weduwe van Hans Sloetgens    9

Jacob Cornelisz. schoenmaker    8

Reijer Geeritsz. korenkoper    9

Ariaen Lambertsz. schipper   7

Jan Jansz.    8

Frans Corssen [schipper] comen      9

Jacob van Diemen snijder    6-10

Tonis Aert Coolen schipper    6-10

f. 78

Joachim Meusz. zeilmaker     8

Pieter Adriaensz. Waelen     8-10

Willem Nijsz.    8

De weduwe van Elias Tack    7

Cornelis Ariaensz. schipper    9

Mathijs Diricxsz. schoenmaker   9

Jan Willemsz. kaaskoper    10

Marijken Fransdr.   7

Ariaen Cornelisz. huurt van Ariaen Verkerck om 28 gl.    8-19-2

f. 78v

Frans Geeritsz. stoeldraaier     5

De weduwe van Ariaen Schots    14

Willem Ghijssbertsz. comen     6

Goris Maertensz.     7

Frans Stevensz. schipper     6

Bastiaen Fransz.    10

Claes Ghijssbertsz. schipper    6

Sijer Damasz. schipper    6

f. 79

Cornelis Louijs kruidenier    7

Ariaen Jansz. schipper    6

Joris Pietersz. kousenmaker huurt van Jacob de mandenmaker om 22 gl.      7 gl. 12 penn.

De weduwe van Jan Geritsz. wagenmaker    6

Bartholomeeus Noppen huurt van Cornelis Cornelisz. om 15 gl.     4-16

De weduwe van Pieter Ariaensz. comen     8

Jacob Willemsz. glaessmaecker     11

[ORA Dordrecht inv. 741, f. 203, akte dd 15 mrt. 1591: Neeltgen Huibrechtsdr. koopvrouw, echtgenote van Jacob Willemsz. glaesmaecker, verleent procuratie aan haar zoon Arien Jacobsz., wonende in Oude Tonge, om voor haar te innen en te vorderen alle schulden, penningen en restanten, die men haar in Oude Tonge of daaromtrent schuldig is.]

Cornelis Jansz. lantarenmaker    4

f. 79v

Marijken Joosten   4

Jan Jacobsz. korenkoper    6

Ghijssbert Noeij    4

Aert Jansz. schiptimmerman    9

Govert Jacobsz. bocxmaker    6

Thijs Fransz. viskoper   7

Tomas Rossing huurt van Thijs Geeritsz. om 36 gl.     11-10-4

Cors Jansz. schipper    7

Ariaen Cornelisz. schoenlapper    6

f. 80

Jan Ariaen Wijcken huurt van Neeltgen Jans om 20 gl.      6-8

Wouter Pietersz. zwaardveger    4

Maerten Cornelisz. zeilmaker   7

Jan Jansz. huurt van Dirck Claesz. om 21 gl.     6-14-6

Lambert Ghijssbertsz. wagenmaker    4

Claes Fransz. schoenmaker   7

[ORA Dordrecht inv. 713, f. 204v en 205: op 29 aug. 1579 verkopen Michiel Nijssen, Cornelis Nijssen en Barbara Nijssen, weduwe van Jan Ariensz. schipper, allen erfgenamen van Trijncken Nijssen, hun zuster, aan Cornelis Egbertsz. schoenmaker, 5 delen van 12 parten in een huis staande aan de Landzijde omtrent de Vuilpoort tussen het huis van Balthasar Fransz. schepen in wette en dat van Lambrecht Gijsbrechtsz. wagenmaker, waarvan de overige 7 delen toebehoren aan Claes Fransz. schoenmaker. Waarborg: Pieter Cornelisz. schipper. Koper kent schuldig aan verkopers 34 ponden 9 schellingen en 5 groten Vlaams.]

Balthaser Fransz.     9

Willem Andriesz. schipper     7

f. 80v

Lauris Claesz. [Leutering] schipper    8

Dirick Ariaensz. schipper huurt van Ariaen Jacobsz. om 24 gl.    7-13-8

Gaende voorts buijten die Vuijlpoort

De Vuilpoort (midden, onder de Grote Kerk) op de kaart van Van Deventer uit 1545. Wat meer naar het zuiden de Sint Adriaanskerk en daaronder het huis van de Leprozen. De oudste vermelding van de Vuilpoort is van 1386. De poort verloor haar functie als doorgang in 1573, toen het buurtschap rond de Sint Adriaanskerk binnen de stadsmuur werd getrokken. Een andere benaming is Gevangentoren. Nadat de stad het recht gekregen had om zelf gevangenen vast te zetten, werd het poortgebouw namelijk bestemd tot gevangenis, welke functie het heeft behouden tot 1646. In dat jaar werd de poort verkocht aan een particulier en werden gevangenen voortaan opgesloten in een ruimte boven in het Stadhuis. De naam Vuilpoort is mogelijk afgeleid van de leprozen en andere zieken, die - zoals men dat toentertijd noemde - aan een "vuile ziekte" leden. (Van der stede muere, p. 28) Vaststaat in ieder geval, dat er in de zestiende eeuw buiten de stad melaatsen verpleegd werden. Op 10 jan. 1569 transporteerde Jacob Muijs Pietersz. aan de de leproosmeesters van het Leprooshuis buiten de Vuilpoort een rentebrief van 1 pond Vlaams jaarlijks. (ORA Dordrecht inv. 726, f. 216). In een akte van 19 mrt. 1571 is sprake van Lijn, de "moeder" van de leprozen buiten de Vuilpoort. (ORA Dordrecht inv. 728, f. 115)

Jacob Ariaensz. inden Engel     7

De weduwe van Henrick Engelen    5

Hans Hexkens huurt van de erfgenamen van Marijken Geleijnen om 72 gl.     23 gl. 12 penn.

Grietgen Jacobsdr.    8

Marijken Claes huurt van Grietgen Jacobs om 30 gl.      9-12

f. 81

Tielman van Bladegom     8

Jacob Cleijsz. visser     4

Tonis Lenertsz. slijter    3-4

Wit Joosten schipper    3-4

Dirick Jacobsz. schipper     4

Aert Jansz. huurt van Anna Schouten om 12 gl.     3-16-12

Jan Jacobsz. visser     3-4

Jan Joosten schipper huurt van [naam niet vermeld] om 24 gl.     7-13-8

f. 81v

Ariaen Baenen     3-4

De weduwe van Cors Jacobsz. visser    3-4

Jan Fransz.     3-4

De weduwe van Joost Ariaensz.     3-4

Cornelis Cornelisz. clapman    3-4

Ghijssbert Henricxsz.    3-4

Janneken Jacobs    3-4

De windmolen genaamd de Buijserinne   9-12

[ORA Dordrecht inv. 723, f. 96v: op 29 april 1562 verkoopt Peter Geritsz. molenaar aan Adriaen Jacobsz. Been lakenkoper een jaarlijkse losrente van 3 gl., verzekerd op een huis buiten de Vuilpoort, staande tussen het huis van Baertgen Caeslan en dat van Adriaen Brechgen, op de helft van een windmolen, genaamd "de Buiserinne" en op een rosmolen, staande buiten de Vuilpoort.]

De windmolen genaamd de Backerinne    9-12

[ORA Dordrecht inv. 724, f. 131: op 18 nov. 1562 verklaart Adriaen Jacobsz. schuldig te zijn aan Dirick Jacobsz. molenaar een somma van 1100 gl. wegens de koop van een huis en de helft van een molen, staande buiten de Vuilpoort aan de Dorreboom, genaamd "de Backerin". Borgen: Cornelis Jacobsz. van Hofwegen en Joost Jacobsz. bakker.]

f. 82

Die Vuijlpoort wederom incomende ende die Voorstraet op die rechter handt voorts gegaen tot die Tollebrug toe

Danïël Verlou houtkoper    4

Neeltgen en Anneken Cleijsdrs.    12

De weduwe van Bastiaen de bakker    7

De weduwe van Aert Ariaensz. bakker     7

Grietgen Sijmonsdr.     16

Willem Abelsz. bakker    16

Evert Jansz. comen    8

f. 82v

Govert Jansz. van Bemondt    11

Ariaen Apersz. bakker      11

Jan Cornelisz. van Gesel huurt van Grietgen Sijmons om 40 gl.     12-16-8

Mathijs Geeritsz. huurt van Jop de wagenmaakster om 48 gl.      15-6-12

Ariaen Cornelisz. Bouffkens     12

Tonis Cornelisz. wagenmaker     12

Sijmon Puttens huurt van Jan Hingen om 60 gl.     19-4

Tonis Ariaensz. Lotering     8

[ORA Dordrecht inv. 736, f. 337v e.v., boedelscheiding dd 23 mei 1582: de weduwe van Thonis Adriaensz. jonge Leutering, Maijken Corssen, is uit de door hem nagelaten goederen o.a. toebedeeld een huis bij de Vuilpoort, staande tussen het huis van Quirijn Willemsz. olieslager en dat van Mathijs Geritsz.]

f. 83

Quijrijn Willemsz. met de oliemolen     17

Tonis Willemsz. met de oliemolen    17

Dirck Bastiaens.       12

Willem Jan Wittensz. met de oliemolen      15

Cornelis Jansz. brouwer    26

Jan Mathijsz. cruijenijer     12

De weduwe van Pieter Fransz.    10

De weduwe van Jacob Spaen    12

[14 aug. 1574: Joetgen Spaens, weduwe van Jacob Spaen, heeft ter voldoening van de erfenis, die haar schoonzoon, Ogier Philipsz., als man en voogd van Lijsbet Jacobsdr., aangekomen is door overlijden van Jacob Spaen, Lijsbets vader, aan Ogier overgedragen de eigendom van een huis, staande omtrent de Vuilpoort tussen het huis van Balthen Jacobsz. bakker en dat van de erfgenamen van Jan Cleijsz. (ORA Dordrecht inv. 731, f. 27)]

De weduwe van Balten de bakker    11

[28 aug. 1551: Balten Jacopsz. bakker verkoopt Aechgen Jansdr. van de Graef een jaarlijkse losrente van 1 pond Vlaams, verzekerd op een huis, staande bij de Vuilpoort tussen het huis van Deniz Denizsz. en dat van Frans Moelen. (ORA Dordrecht inv. 721, akte 462)]

f. 83v

Tonis Henricxsz. Stoel huurt van Adriaen Adriaensz. om 42 gl.     13-8-12

Ariaen Ariaensz. met de oliemolen en mouterij      19

Jop Cornelisz. wagenmaker    6

Mr. Jan Daniëlsz.     12

Govert Olifiersz.     12

Haddeman Joosten     12

Henrick Cornelisz. lakenkoper     13

Jan Pietersz.    12

f. 84

Cornelis Zegersz. brouwer    14

Volcxken die comanster     10

Ariaen Jansz. brouwer, van voren tot achteren      42

[Adriaen Jansz. kocht in 1576 van Syon Lus, tafelhouder van de Bank van Lening, een pand in de Voorstraat bij de Pelserstraat en vestigde er de brouwerij "het Rijpland". Voordat Syon Lus het kocht (1574) was dit huis het zogenaamde Doldiefshuis of Doldeshuis, waarin volgens Lips behalve krankzinnigen en dieven ook zwervers en bedelaars opgesloten werden. Het stond tussen twee huizen aan de oostzijde van de Pelserstraat, reikte tot de oude stadsgracht en had twee bijgebouwen in de Pelserstraat. (Lips. o.c., p. 354-355)

ORA Dordrecht inv. 732, f. 187: op 18 sept. 1576 verkoopt Siond Lus, tafelhouder te Dordrecht, aan Adriaen Jansz., brouwer in "'t Gulden Hooft", een huis genaamd het Doldiefshuis, van voren tot achteren aan de gracht, staande tegenover de Pelserbrug tussen het huis van Volcxgen Pietersdr. comenster en het huis, dat toebehoord heeft aan wijlen Dirck de Joode, "mitsgaders het huijsken daerinne gestelt bij Elias Tack. Waarborg: Jacob Cool. Koper is schuldig aan verkoper een somma van 3300 gl. Borgen: Cornelis Jansz. brouwer en Jop Cornelisz. wagenmaker.]

Reijer Geeritsz. bakker    11

[ORA Dordrecht inv. 732, f. 79 e.v.: op 13 febr. 1576 verkoopt Adriaen de Jode Goodtschalcxsz., voor zichzelf en vervangende de overige erfgenamen van heer Dirck de Jode Adriaensz., aan Dirck Gerritsz. bakker een huis "van voeren tot achter aende gracht toe", staande aan de Landzijde tussen het huis van Cornelis Egbertsz. zeepzieder en het Doldiefshuis, in welk huis heer Dirck is overleden. Waarborg: Neeltgen de Joede Goodtschalcxdr., weduwe van Cornelis Jacobsz. Ben. Koper is schuldig aan verkopers een somma van 820 gl. Borg: Thijs Dircxsz. schoenmaker. (Zie Gens Nostra april/mei 2009, p. 270 e.v.]

Cornelis Egbertsz. zeepzieder     14

Jan Hermansz. bakker       7

Jacob Ariaensz. mandenmaker     6

Cornelis 't Jong schoenmaker     14

Jacob Jansz. met de oliemolen     22

Ariaen Jansz. bakker     14

Dingna Wouters     7

Cornelis Sijbertsz. brouwer     42

Pieter Willemsz. bakker      8

Daniël Florisz. huurt van Adriaen Back om 42 gl.      13-8-12

Geerit Govertsz. glaessmaecker      12

Pouwels Roecken huurt van Jacob in den Engel om 36 gl.    11-10-4

Ariaen Jansz. lakenkoper     14

f. 85

De weduwe van Ariaen Rijssborch       9

Geerit Allertsz. en Jan Philipsz.     16

[De vijf hierna volgende huizen stonden in de Kleine Spuistraat. (Dordrechtsche Courant, 22 febr. 1924)]

Adriaen Louff met de oliemolens   20

Ariaen Fransz. korenkoper     16

Jacob Dircxsz. Apsou brouwer    28

[ORA Dordrecht inv. 736, f. 289v, akte dd 6 febr. 1582: Jacob Dircxsz. Absou is schuldig aan Niclaes Jansz. van Wesel brouwer en Frans Jansz. van Wesel een somma van 650 gl. wegens geleende penningen, daarvoor verbindende zijn huis en brouwerij aan de Landzijde [Voorstraat], waar uithangt "de Clospoort", staande tussen het huis van Cornelis Jansz. in den Both en dat van Adriaen in den Moijsis.

ORA Dordrecht inv. 737, f. 577: op 29 juni 1584 legt Jacob Dircxsz. Absou, collecteur van de uitheemse bieren te Dordrecht, ongeveer 33 jaar oud, een verklaring af op verzoek van Jan Henricxsz. Smit, kaaskoper en burger van Amsterdam.]

Cornelis Jansz. [Both] vaandrig      18

De weduwe van Jan Thomasz. [van Wesel] munter met de "zeperije"     30

De erfgenamen in "den Tuijmelaer"      8

Cornelis Aertsz. bakker, is muntenaar     vrij

f. 85

Jan Jansz.      4

[ORA Dordrecht inv. 735, f. 52 e.v.: op 22 april 1579 verkoopt Dirck Thonisz., als man van Aerjaentgen Jacob Melssendr. aan Jan Jansz. schoenlapper een huis aan de Landzijde [Voorstraat] op het Spui, staande tussen het huis van Cornelis Aertsz. bakker en dat van Thonis Cornelisz. schoenmaker. Waarborg: Adriaen Dircxsz. Droochgen. Koper is schuldig 49 ponden 10 sch. groten Vlaams. Borg: Simon Claesz. schipper.]

Tonis Cornelisz. schoenmaker    6

Jan Jansz. chirurgijn       7

Adriaen Joachimsz. huurt van Jan Dircxsz. om 48 gl.       15-6-12

Laurens Joosten bakker      12

Claes Engbertsz. in de Bijlen   10

Jan Croosswijck Cornelisz.     12

De weduwe van Henrick in den Harinck     14

Cornelis Pietersz. van Schaerlaecken     24

f. 86

De weduwe van Coenraet Scrijver    11

Steven Nijsz. brouwer     32

[ORA Dordrecht inv. 703, f. 142 e.v.: op 14 april 1562 comp. voor schepenen van Dordrecht Cornelis Pietersz., als man en voogd van Sijcken [Lucia] Nijssen, Adriaen Nijssen, Willem Nijssen, Steven Nijssen en Cornelis Nijssen, allen erfgenamen van wijlen Dionijs Jansz. en Lijnken Nijssen, hun ouders.

ORA Dordrecht inv. 703, f. 230, akte dd 3 juli 1562: Cornelis Nijssen stelt zich borg voor zijn oom Jacob Claesz. Braet.

ORA Dordrecht inv. 737, f., akte dd 5 okt. 1583: Steven Dionijsz. en zijn broer Cornelis Dionijsz. zijn eigenaars van een brouwerij en woning in de Lombardstraat.

ORA Dordrecht inv. 738, f. 310v, akte dd 4 jan. 1586: Steven Dionijsz., tollenaar te Gorinchem, verkoopt aan zijn broer Willem Dionijsz. en diens kinderen, verwekt bij Neeltgen Jansdr., een jaarlijkse losrente van 4 ponden groten Vlaams, verzekerd op 3/4 parten van een huis en brouwerij op de hoek van de Lombardstraat, belend door die straat aan de ene zijde en het huis van Steven Dionijsz. en zijn broer Cornelis Nijssen aan de andere zijde en bovendien verzekerd op 3/4 parten van een huis, staande tussen voornoemde brouwerij en het huis van Adriaen Henricxsz. in de Haring.

ORA Dordrecht inv. 739, f. 256v, akte dd 6 okt. 1587: Dirck Stoop Gerbrantsz. is borg voor Bouduwijn [Gijsbertsz.] Coninck, brouwer te Dordrecht, die 1984 gl. schuldig is aan Steven Dionijsz., tollenaar te Gorinchem, wegens de koop van een huis op de Kleine Vismarkt, staande op de hoek van de Lombardstraat en het huis daarnaast.

ORA Dordrecht inv. 739, f. 257, akte dd 6 okt. 1587: Dirck Stoop Gerbrantsz. is borg voor Bouduwijn Gijsbertsz. [Coninck], die 256 gl. schuldig is aan Cornelis Jansz. vaandrig, als voogd van de weeskinderen van Neeltgen Jansdr., verwekt door Willem Dionijsz. en 134 gl. aan Jaepgen Jan int Voskendr., voor zoveel de weeskinderen aangaat ter voldoening van zekere schepenenschuldbrief, die door Steven Dionijsz. op 6 juli 1585 is gepasseerd voor schepenen van Dordrecht ten behoeve van zijn broer Willem Dionijsz.]

Pieter Jacobsz. van Bemont      14

Pieter Pietersz. lakenkoper    13

Henrick van Baerl     10

Jan Dircxsz. korenkoper    16

Ariaen Jansz. bakker     9

Dirck Dircxsz. brouwer    32

Jan Jansz. Pot kramer     12

[ORA Dordrecht inv. 736, f. 443 e.v.: op 7 mrt. 1583 verkoopt Jan Pietersz. Dorpman aan Pieter Pouwelsz. Both een huis op de Kleine Vismarkt [Voorstraat tussen Stadhuis en Visbrug], genaamd "de Gulden Plouch", staande tussen het huis en brouwerij van Dirck Dircxsz. en het huis van Anneken de hekelster.

ORA Dordrecht inv. 737, f. 270: op 21 nov. 1583 verkoopt Pouwels Joosten aan Franchois van de Berge een huis, genaamd "den Plouch", staande op de Kleine Vismarkt tussen het huis en de brouwerij van Dirck Dircxsz. en het huis van Anneken de hekelster. Waarborg: Franck Ghijsbertsz. in Altena. Koper kent schuldig een bedrag van 1191 Rijnse gl. Borg: Aert Maertensz.]

f. 86v

Janneken Andries hekelster    4

Jan Thonisz. in den Bruijnvisch   12

De weduwe van Claes Mon    7

Jan Pietersz. van den Burch huurt een huis en brouwerij van de weduwe van Goodschalck Ariaensz. om 116 gl.     37-2-6

Jan Ariaensz. bakker     9

Henrick de mandenmaker    7

Mels Ghijssbertsz. comen    12

Huijman Augustijnsz. huurt van de dekens van de Viskopers om 48 gl.    15-6-12

[Dit is het huis van het Viskopersgilde, genaamd "de Zalm".]

f. 86v

Pouwels Joosten viskoper     16

[ORA Dordrecht inv. 736, f. 443: op 7 mrt. 1583 verkoopt Pouwels Joosten Bot viskoper aan Jan Pietersz. Dorpman viskoper een huis, genaamd "die Groote Meerminne", staande op de Kleine Vismarkt tussen het huis van Anthonis Philipsz. bakker en het huis, dat toebehoort aan het Viskopersgilde, genaamd "die Zalm" en een huis in de Visstraat, staande achter het voornoemde huis tussen dat van de weduwe en erfgenamen van Huijbert Thomasz. en het huis van de vrouw van Reinet [?] Jacobsz. Waarborgen: Frans Gijsbertsz. in Altena en Willem Ariensz. muntenaar. Koper is schuldig aan verkoper een bedrag van 1475 gl. en 7 st. Borgen: Jacob Simonsz. de Oude en Pieter IJsbrantsz. koperslager.

ORA Dordrecht inv. 737, f. 381 e.v.: op 25 febr. 1584 verkopen Jan Pietersz. Dorpman voor de ene helft en Jacob Simonsz. de Oude voor de andere helft aan Jan van Gent lakenkoper een huis op de Grote [sic] Vismarkt, genaamd "de Gulde Meermin", staande tussen het huis van Anthonis Philipsz. bakker en het huis, genaamd "den Salm", "welverstaende dat het cleijn huijs daer achter aen comende in de Visschstraet met het plaetsken, streckende van het cosijn van het voorsz. cleijn huijs aff recht viercant vuijt tot de pijp vande privaets toe, blijft in vrijen eijgendomme aende vercopers." Koper kent schuldig aan Jan Pietersz. Dorpman 1117 Rijnse gl. en 10 st. en aan Jacob Simonsz. 1117 Rijnse gl. Borg: Jan Adriaensz. bakker.

ORA Dordrecht inv. 737, f. 486-487, akte dd 3 mei 1584: Jan van Gent lakenkoper wonende Dordrecht is schuldig aan Jacob Simonsz. de Oude wegens koop van de helft van een huis, erf en toebehoren, staande op de Grote Vismarkt, genaamd de Gulden Meermin, staande tussen het huis van Anthonis Philipsz. bakker en het huis genaamd "de Zalm", de somma van 150 gl. van 20 stuivers het stuk. Hij heeft ook op zich genomen aan Pouwels Joosten viskoper als zijn eigen schuld te betalen een somma van 1475 Rijnse gulden, die Jacob Simonsz. en Jan Pietersz. Dorpman wegens de koop van het genoemde huis nog schuldig zijn aan Pouwels Joosten.]

Tonis Philipsz. bakker     12

Ariaen Cornelisz. Roerom      14

[ORA Dordrecht inv. 897: op verzoek van Pijeter Thijmansz., schipper van Emden, leggen Adriaen Cornelisz. Roerom, raad in wette van Dordrecht, 58 jaar oud en Jan Bongaert, 54 jaar oud, beiden kooplieden van molenstenen, een verklaring af.]

Het Sacramentsgasthuis [in de Visstraat]

Het Sacramentsgasthuis (getekend door J. Rutten ca. 1830)

Mels Henricxsz. schoenmaker huurt van Willem Abelsz. om 30 gl.      9-12

Daniël Daniëlsz. huurt van Magdalena Ariaensdr. om 16 gl.    5-2-6

Ariaen Ghijssbertsz. huurt van mr. Jan Mes om 16 gl.     5-2-6

Lievijn Verheij hoemaecker    5

Goossen Geeritsz. viskoper    7

f. 87v

Cornelis Claesz. hoemaecker    7-13-8

Ariaen Boon     4-10

Michiel Gelpert lakenkoper    12

Damas Aertsz. huurt van Geerit Fransz. om 60 gl.       19-4

De weduwe van Cornelis Rochusz.      6

Het huis van Quijrijn Sieren      8

Geerit Fransz. lakenkoper      14

Lievijn Lievijnsz. huurt van de weduwe van Jan Jansz. om 18 gl.    5-15-2

De weduwe van Jan de maeldrijer      5-12

f. 88

Wouter Jansz. bakker      7

Baerthout Baerthoutsz.     9

Cornelis Struijs     13

Dionijs Jansz. Engelsman     6

Pouwels Dircxsz. schipper    5

Jan Reijersz. snijder     6-10

Cornelis Claesz. baeckerman     16

[13 juli 1576: Lijsbeth Jansdr., echtgenote van Cornelis Claesz., verkoopt Balthen Jacobsz. bakker, als oom en voogd van Marijken en Baertgen Jansdr., onmondige weeskinderen van wijlen mr. Jan Willemsz. chirurgijn, verwekt bij Pieterken Jacobsdr., een rentebrief van 2 ponden Vlaams jaarlijks, verzekerd op een huis, staande omtrent de Tolbrug aan de landzijde tussen het huis van Jan Reijersz. in de Drie Schoppen en dat van de weduwe van Jan Elantsz. (ORA Dordrecht inv. 711, f. 157)]

Maerten Pietersz.      5

Icken Pieters appelkoopster     7

Henrick Snouck schoenmaker     7

f. 88v

Jan Jacobsz. Raepoff       12-10-6

De Gevulde Gracht van achteren ingegaan en voor uitgekomen [Gevulde Gracht (ook, maar ten onrechte, Gevolde Gracht genoemd, was een gedempte gracht in het verlengde van de Tolbrugstraat Landzijde]

Henrick Andriesz. schiptimmerman      3-4

Pieter de draaier huurt van Ariaentgen Rutten om 12 gl.      3-16-12

Gobel Bastiaensz.      3 gl. 12 penn.

Claes Willemsz. platijnmaker     3 gl. 12 penn.

Pieter Jansz. spelmaecker huurt van Bastiaen Cornelisz. om 15 gl.     4-16

Aert Jacobsz. metselaar    3 gl. 12 penn.

f. 89

De weduwe van Ariaen Woutersz. schoenlapper    3 gl. 12 penn.

Coen Jansz. leidekker     3 gl. 12 penn.

Huijch Jopsz. hoeckmaecker    3 gl. 12 penn.

Jan Jansz. snijder huurt van Jan Hanaen om 20 gl.     6-8

De Vriesestraat van voeren die slinckerhandt ingegaen

Geerit Geeritsz. huurt van Neessken Roecken om 18 gl.     5-12-2

Mr. Oth chirurgijn     3-4

Ariaen Pietersz. glaessmaecker huurt van Zara [sic] om 18 gl.     5-12-2

f. 89v

Jan Dircxsz. timmerman huurt van de weduwe van Geman Joppen om 24 gl.    7-13-8

[ORA Dordrecht inv. 731, f. 220: op 24 sept. 1575 verkopen de erfgenamen van wijlen Frans Jansz. en Neeltgen Geeritsdr. aan Geman Joppesz., als man en voogd van Geerichgen Fransdr., een huis in de Vriesestraat, staande tussen het huis, dat toebehoord heeft aan Henrick Munter en het huis van Cornelis Reijersz. metselaar.]

Cornelis Reijersz. metselaar    3-4

Gaende inden dwarsganck

Pieter Cornelisz. schrijnwerker    3-4

Jan Henricksz.Staeckman huurt van [naam niet vermeld] om 12 gl.    3-16-12

Neeltgen Jansdr.    3 gl. 12 penn.

Aert Jansz. goudsmid      6

Neeltgen Fransdr.    3-10

f. 90

Claes Woutersz. schipper huurt van Willem Foppensz. om 10 gl.    3-4

Geerit Fransz. provoost     vrij

Marijken Pieters huurt van Geerit Fransz. om 20 gl.    6-8

Neeltgen Crooswijck huurt een huis van Willem Geeritsz. wever om 22 gl.    7 gl. 12 penn.

Steven Willemsz. Rijssborch    3-16-12

Hilleken Jansdr. huurt van Jacob Partment om 16 gl.    5-2-6

Bruijn Geeritsz. schuitenaar    4

Dirck Jonckbloet    8

f. 90v

Wouter Jansz. wever    3-4

Jan Henricxsz.     4

Frans Scheij kuiper    4

Cornelis Jansz. wever   4

Jan Jansz. spelmaker huurt van Lubbert Revertsz. om 15 gl.     4-16

Dirick Claesz. huurt van Geerit in den Carper om 16 gl.      5-2-6

Janneken Ariaens huurt van Maeij Gribberts om 18 gl.      5-15-2

Jan Woutersz. wever    3-16-12

f. 91

De weduwe van Aert Pietersz. spelmaker huurt van Willem in den Leijhamer om 18 gl.     5-15-2

[ORA Dordrecht inv.737: op 1 mrt. 1584 legt Willem Jansz., waard in "de Leijhamer" te Dordrecht, ongeveer 52 jaar oud, een verklaring af. [De herberg "de Leijhamer" stond bij de Waag aan de Groenmarkt.] (ORA Dordrecht inv. 737, f. 411, akte dd 13 mrt. 1584)]

Seger de schiptimmerman    3-4

Cors Geeritsz. brouwersknecht     4

Bastiaen Lambertsz. wever     3-4

Andries Jansz. spelmaker huurt van Thonis den Polder om 12 gl.     3-16-12

Ariaen Willemsz.     3 gl. 12 penn.

Tiel Philipsz. wever     3-4

Tomas Bartels huurt van Marijken Jansdr. om 10 gl.     3-4

f. 91v

Pieter Michielsz. wever     3-4

Over die brugghe

Ariaen Bouwensz. wijnsledenaar      3-4

Willemken Jacobsdr. huurt een huis en bleekveld van Henrick van Nispen om 18 gl.       5-15-2

Elssken de pottenbakster     7

Claes den lijntdraeijer [sic]     6

Wederom keerende

Huijbert Cornelisz.. huurt van Henrick van Nispen om 13 gl.      4-3-2

Jan Aertsz. leertouwer     3 gl. 12 penn.

f. 92

Andries Lenertsz. huurt van Reijer Jacobsz. om 12 gl.      3-16-12

Over de brughe gaende

Aert Barentsz.    3 gl. 12 penn.

Wouter de bierdrager huurt van Cornelis van Diemen om 10 gl.     3-4

Willem de zager huurt van de weduwe van Willem Jacobsz. om 13 gl.     4-3-2

Ariaentgen Claesdr.     3 gl. 12 penn.

Jan Willemsz. waagknecht    3-4

f. 92v

Frans Pietersz. molenaar met de rosmolen     10

De weduwe van Seger de bierdrager    3 gl. 12 penn.

Jan Cornelisz. kuiper    4

Ariaen Cornelisz. wijnschroijer    3 gl. 12 penn.

Wouter Pietersz. tromslager    3 gl. 12 penn.

Ariaen Woutersz. leidekker    3 gl. 12 penn.

Jacob de schuitenaar huurt van Geerit Holtman om 12 gl.     3-16-12

f. 93

Wouter in de Carper     6

Huijch Jacobsz. bakker     6

De weduwe in de Lodder    5

Henrick Jansz. timmerman     5

Willem Henricxsz. brouwersknecht    3 gl. 12 penn.

De weduwe van Rochus Woutersz. timmerman    4-16

Jaecques Teruwe huurt een huis van voornoemde weduwe om 25 gl.    8

[ORA Dordrecht inv. 736, f. 445v: op 10 mrt. 1583 stelt Jacques Terwen passementwerker, wonende in "de Gulden El" in de Visstraat, zich borg voor Willem Cornelisz. kleermaker, wonende op "Scherloo".]

Mr. Joost schoolmeester    8

Cornelis Diricxsz. timmerman    3-16-12

f. 93v

Jan Ottensz. snijder    3 gl. 12 penn.

Ariaen Roes in Sinte Pieter    3-4

Jan Jansz. snijder    3 gl. 12 penn.

Mr. Jan Vastersagen huurt van Ariaen Cornelisz. om 18 gl.    5-15-2

[ORA Dordrecht inv. 716, f. 43v: op 22 mrt. 1585 legt mr. Jan Vasterthaghen schoolmeester, 58 jaar oud, een verklaring af.]

Aert Pouwelsz. smid     4-10

Jan Marcusz. schrijnwerker    5-4

Cornelis Thonisz. huurt van Janneken de tasmaakster om 20 gl.     6-8

De weduwe van Anthoni de hoemaecker huurt van Neesken Roecken om 16 gl.     5-2-6

f. 94

Die Visschstraet van voeren die slinckerhant ingegaen

Mr. Joriaen Oostermans      7

Pieter Jacobsz. schuitenmaker    4

Jan Roecken timmerman     4

Neeltgen Roecken comenster     4

De erfgenamen van Ariaen Aertsz. bakker     4-10

Sarisganck die slinckerhant ingegaen

Jacob Meeusz. koolweger    3 gl. 12 penn.

Henrick Jansz. snijder     3 gl. 12 penn.

Ariaen Willemsz. kuiper    3 gl. 12 penn.

f. 94v

Ariaen Aertsz. wever    3 gl. 12 penn.

[naam niet vermeld] huurt een huis van Rochus Woutersz. om 10 gl.     3-4

Henrick Ariaensz. olieslager huurt van Willem Govertsz. om 10 gl.     3-4

Jan Borstel metselaar     4-16

Wederom kerende

Jan [Corstiaensz.] Pietersz.wever huurt van Jacob Cornelisz. Back om 10 gl.     3-4

Geerit Geritsz. smid huurt van Thonis Thonisz. bakker om om 15 gl.     4-16

Geerit Gorisz. huurt van Jacob Jansz. timmerman om 18 gl.      5-15-2

[Stadsarchief Dordrecht nr. 3, inv. 3965 (verponding Dordrecht anno 1594), f. 229v: de weduwe van Huijbert Diricxsz. huurt "mette weke" van Jacob Jansz. timmerman: 2-12-6]

[Bagijnhof]

f. 95

Bartholmeeus Willemsz. wever    3-16-12

[Stadsarchief Dordrecht nr. 3, inv. 3965 (verponding Dordrecht anno 1594), f. 230: Bartholomeus Willemsz. wever: 2-12-6]

Ariaen Jasperz. metselaar    3-4

Thijs Meeusz. veruwer    5

Cornelis Aertsz. timmerman 5

Ruth Jansz. slenaar    5

[Stadsarchief Dordrecht nr. 3, inv. 3965 (verponding Dordrecht anno 1594), f. 230: Ruth de sledenaar: 3-15]

Maerten van Gorchum spelmaker huurt van [naam niet vermeld] om 20 gl.     6-8

De weduwe van Cors den Hooren huurt van Borrige Jans om 12 gl.    3-16-12

f. 95v

Pouwels Jansz. 's heren dienaar huurt van idem om 12 gl.      3-16-12

Joachim Michielsz. huurt van Cornelis Michielsz. om 18 gl.     5-15-4

[Stadsarchief Dordrecht nr. 3, inv. 3965 (verponding Dordrecht anno 1594), f. 231: Jochem Michielsz. timmerman: 3-15]

[naam niet vermeld] huurt van Ariaen Thonisz. kuiper om 18 gl.    5-15-4

Jacob Geeritsz. Beijerman      3-4

Henrick Michielsz. leertouwer    6

Floris Lenertsz.    5

[Stadsarchief Dordrecht nr. 3, inv. 3965 (verponding Dordrecht anno 1594), f. 231v: Floris Lendertsz. speelman: 6]

Jan Jacobsz. timmerman huurt van de weduwe van Ghijsbert Pietersz. [van Scharlaken] om 12 gl.     3-16-12

Teeu de kuiper     4-10

[ORA Dordrecht inv. 708, f. 21v: op 10 mei 1568 verkoopt Cornelis Jacobsz. boogmaker aan Matheus Jansz. kuiper een huis voor het Bagijnhof, staande tussen het huis van de erfgenamen van Gijsbrecht Pietersz. van Scerlaecken en dat van Andries de molenaar. Waarborg: Adriaen Jansz. schrijnwerker. Koper is schuldig aan verkoper 35 ponden groten Vlaams, te betalen alle jaren op meidag met 4 ponden Vlaams. Borg: Jan Dircxsz. schipper (doorgehaald: Jan Hesselsz. schiptimmerman.)

ORA Dordrecht inv. 710, f. 366v e.v.:, akte dd 20 of 21 mei 1575: Matheus Jansz. kuiper is borg voor Jan Daniëlsz.

ORA Dordrecht inv. 712, f. 38v, akte dd 12 mrt. 1577: Elsken Pietersdr., weduwe van Cornelis Huijbrechtsz. pottenbakker, met haar gekoren voogd en "in presentie van" Matheus Jansz. kuiper en Cornelis Cornelisz., als ooms en voogden van Dirck Cornelisz., weeskind van wijlen Cornelis Jansz., door hem verwekt bij Marijken Cornelisdr., neemt op zich dit kind te alimenteren en onderhouden.

ORA Dordrecht inv. 718, f. 104: verklaring dd 28 juni 1588 door Matheus Jansz. kuiper, ongeveer 46 jaar oud.]

f. 96

Cornelis Gielisz. huurt van Marijcken Claes om 10 gl.      3-4

Grietgen van Boven huurt van Jacob Cornelisz. Back om 12 gl.     3-16-12

De windmolen genaamd Hogemoet toebehorende Jan Joosten molenaar    12-16

[Stadsarchief Dordrecht nr. 3, inv. 3965 (verponding Dordrecht anno 1594), f. 233: Laurens Jansz. en Joris Joesten voor de molen achter de Leprosen [d.w.z. het Leprooshuis, dat stond op de hoek van Vest en Vriesestraat]: 12]

De windmolen genaamd Raephoudt toebehorende de erfgenamen van Lenert [Cornelisz.] de molenaar     12-16

[Deze molen stond aan de Vest, "achter het Bagijnhof", iets ten westen van de molen "de Hoogmoed". (W. van Wijk e.a., Dordt in de kaart gekeken [Zwolle 1995], p. 86 e.v.)

ORA Dordrecht inv. 736, f. 250 e.v., akte dd 31 okt. 1581: Grietgen Adriaensdr., weduwe van Lenert Cornelisz. molenaar, voor een vierde part van de helft, Jan Jansz. in het Moerjaenshooft [Moriaanshoofd] van wege zijn moeder Margareta Jansdr., weduwe van Jan Henricxsz., voor de helft van drie vierde parten en Jan Lambertsz. bierdrager, voor zichzelf, Lenert Lambertsz. kuiper, inwoner van Zwijndrecht, voor zichzelf en vervangende Lambert Dircxsz. kalkdrager, de zoon van hun broer, Anna Simonsdr., weduwe van Arien Bosch schipper, Pieter Gillisz. huistimmerman, voor zichzelf en vervangende Adriaen en Cornelis Gillisz., zijn broers en Aert Geleijnen, als vader en voogd van Neeltgen Aertsdr., zijn onmondig weeskind, verwekt bij Marijcken Dirck Canendr., samen voor de helft van drie vierde parten, allen erfgenamen van wijlen Lenert Cornelisz. molenaar, verkopen aan Claes Pietersz. molenaar de helft van een rosmolen en de helft van een windmolen, genaamd "het Raephout", staande achter het Bagijnhof met de helft van het hooi, dat zich in de rosmolen bevindt. De rosmolen staat in de Breestraat tussen het huis van Philips Peijman en het huis van Pieter Andriesz. Waarborgen: Pieter en Adriaen Gillisz. voor de portie van Margareta Adriaensdr., Jan Jansz. in het Moerjaenshooft voor zijn moeders portie en Jan en Lenert Lambertsz. voor hun portie en die van hun consorten.

ORA Dordrecht inv. 737, f. 150: op 9 aug. 1583 verkoopt Niclaes Pietersz. molenaar de windmolen "het Raephout", staande achter "de Raempt" aan de stadsvest, aan Job Jansz. molenaar. Koper is schuldig aan verkoper 1460 gl. en aan Joost Jansz. smid 300 gl. Borgen: Jan Adriaensz. bakker en Henrick Claesz. bakker. (ORA Dordrecht inv. 737, f. 150)

Stadsarchief Dordrecht nr. 3, inv. 3965 (verponding Dordrecht anno 1594), f. 233: Pieter Aertsz. met zijn broer voor de molen achter de Bagijnen [het Bagijnhof]

Balten Mathijsz. zeemtouwer in de Raempt     8

[ORA Dordrecht inv. 719, f. 225v: ev.: verklaring dd 11 okt. 1590 door Balthen Matheusz., zeemtouwer te Dordrecht, ongeveer 53 jaar oud, op verzoek van Andries Willemsz., schiptimmerman te Rotterdam, zoon en enige erfgenaam van wijlen Willem Andriesz. brouwersknecht.

Stadsarchief Dordrecht nr. 3, inv. 3965 (verponding Dordrecht anno 1594), f. 233v: Balten Mateusz.: 7-10]

Die Raemstraet die slinckerhandt ingegaen nae den Hill [Bethlehemplein] toe

De stal van Willem Cornelisz. vleeshouwer    3 gl. 12 penn.

Het vethuis van Thonis Jordensz.     3-4

[ORA Dordrecht inv. 736, f. 390v: op 4 okt. 1582 verkoopt Anthonis Jordensz. aan Berbera Jansdr., weduwe van Elias Tack, de ene helft en aan Jan Henricxsz. schoenmaker de andere helft van een "vetterie", erf en twee huisjes, staande en gelegen in de Raamstraat tussen het huis van Henrick Wouters leertouwer en het vethuis van Thijs Dircksz.. Waarborg: Ghijsbrecht van Diemen Cornelisz.]

f. 96v

De tuin van Sijon Lus tafelhouder    4

De tuin en het vethuis van Pieter van Lier     5

Lenert Fransz. huurt een tuin en bleekveld van Cornelis van Nes om 24 gl.      7-13-6

Wederom comende gaende naede Elffhuijsen toe

Maerten Joosten bode    3-4

Ariaen Ockersz. provoost     niet

De rosmolen van Lenert de molenaar cum sociis     8

Jan Claesz. molenaar huurt van de weduwe van Ariaen Pietersz. om 12 gl.    3-16-12

f. 97

Mr. Jan Waijenburch chirurgijn huurt van Jan Dircxsz. korenkoper om 24 gl.     7-13-4

Maerten Cornelisz. slenaer huurt van Jan Dircxsz. om 17 gl.   5-8-12

Meijnert Bruijnen waagknecht huurt van Jan de Pot om 18 gl.      5-15-2

Geerit Thonisz. coeijman huurt van Jan Cornelisz. voornoemd [sic] om 30 gl.      9-12

Wederom keerende tot daer Sinte Lauris Cappel plach te staen

[Op de plaats van het huidige Bethlehemplein was vroeger een hoogte, de Hil genaamd, waarop ooit de Sint Laurenskapel heeft gestaan. (Van Baarsel, o.c., in voce "Hil".] 

De weduwe van Bastiaen den diener huurt van IJken de stoeldraaister om 22 gl.    7 gl. 12 penn.

Hans van Coelen huurt een huis in de Raamstraat van Jacob Adriaensz. om 12 gl.      3-16-12

f. 97v

Die Breetstraet [Breestraat] van vooren die slinckerhandt ingegaen

Cornelis Lenertsz. mandenmaker huurt van Reijer Jacobsz. om 14 gl.       4-9

Claes Geeritsz. schuitenmaker      5

Cornelis Thonisz. stadsbode     3-12

Geerit Schut kuiper    4

Herber Jansz. wever     3-12

Aert Schut kuiper    3-12

[Stadsarchief Dordrecht nr. 3 inv. 3965, f. 243v: Aert Geritsz. kuiper betaalt in de verponding van 1594 voor zijn huis in de Breestraat 3 ponden 15 sch. Belenders: Herber Jansz. wever en Nicolaes Kuijsten, die huurt van Pieter Fabor.

Stadsarchief Dordrecht nr. 3 inv. 3966, f. 239v e.v.: de weduwe van Aert Schut betaalt voor haar huis in de Breestraat "als op voergaende jaeren" 3 ponden 15 sch. Belenders: Herber Jansz. wever en Pieter van Doren.]

Pieter Jansz. Faber    6

Tomas Geeritsz. wever    3-4

f. 98

Aert Vossch sledenaar    3-12

De weduwe van Ariaen Thonisz.    3-4

Herman Aertsz. metselaar    6

Die kerck vande Brootsusteren

De kerk van het klooster Bethlehem, getekend door J. Rutten (SA Dordrecht, DI 1489)

[In de Lange Breestraat, waar thans [1974] de panden nr. 22 en 24/26 staan, stond tot 1874 de kapel van het klooster Bethlehem van de cellezusters, ook genaamd zwarte zusteren (omdat zij in het zwart gekleed gingen) of in de volksmond broodzusteren. Dat laatste omdat zij de stad rond gingen om brood en aalmoezen te bedelen. Hun klooster stond in de Raamstraat en was met een brug over de gracht met de kerk verbonden. De broodzusteren waren, evenals de cellebroeders uit de Dolhuisstraat belast met de verpleging van mensen die aan de pest leden, het begraven van doden enz. Daarnaast hielden zij zich bezig met de krankzinnigenzorg. De nonnen bleven ook na de Hervorming (1572) in hun klooster wonen. In 1598 wordt nog gesproken van het "huys Bethlehem daer de susteren inne woonen die bij de siecken gaen". In 1626 waren er geen cellezusters meer en kwamen de goederen aan het "Oude Man- en Vrouwhuijs". Kort nadien, volgens Balen in 1628 - wat vermoedelijk juist is -, werd het klooster afgebroken. De kapel of kerk verhuurd en tot 1680 als turfhuis gebruikt. Daarna diende het tot 1874 als stal voor stadsmissiekarren en -paarden. (Lips, o.c., deel II, p. 422-424)]

Jan Geeritsz. sledenaar     3-4

Jaepken Stevens koestal     6

Cornelis die groote werckman    3 gl. 12 penn.

Wouter Ariaensz. zeemtouwer huurt van de weduwe van Jan de Best om 27 gl.    8-12-12

Frans Willemsz. Kin huurt van idem om 18 gl.     5-15-12

f. 98v

Willem Geeritsz. varkenslager huurt om 10 gl.  [sic]    3-4

Frans Cornelisz. werkman     4

Jan Hillebrantsz. Colff    6

Jan Danckersz. metselaar     6

Oth Willemsz.     6

Cornelis Danckersz.      4

Mr. Ewoudt Aertsz.     3-16-12

De weduwe van Jasper Rutter     3-4

Louff Aertsz. kuiper     3-4

f. 99

Joris Marceu    3-4

Pieter Jansz. kuiper    3-4

Het huis en de rosmolen van de weduwe van Lenert de molenaar samen     13-8-12

Pieter Andriesz. timmerman    5

Het westelijk deel van de Voorstraat met zijn zijstraten op de kaart van Braun en Hogenberg (ca. 1575). Linksboven de Visstraat, schuin tegenover het Stadhuis de Lombardstraat en vervolgens de Haringstraat, Grote Spuistraat, Kleine Spuistraat, Botgensstraat, Pelserstraat, Ruitenstraat, Dolhuisstraat, Molenstraat en Suikerstraat.

Wederom keerende ende die Lombertstraet van achteren ingegaen

Het huis van Steven Nijsz.    8

Cornelis Cornelisz. timmerman     4-16

Evert Bogel huurt van Willem Henricxsz. schiptimmerman om 24 gl.    7-13

f. 99v

Ariaen Jansz. bakker   5

Barent Lambertsz.      5

Henrick Woutersz. snijder huurt van Geerit Govertsz. om 30 gl.     9-12

Cors Geeritsz. huurt van Cornelis Pietersz. van Scharlaecken om 16 gl.    5-2-6

Wederom keerende

Marcus Karstiaensz.    7-13

Cornelis Cors Engelen    6

Cors de spelmaker huurt van [naam niet vermeld] om 25 gl.     8

f. 100

Pieter Michielsz. metselaar     5

Herman Jansz. kuiper     4

Jacob Joosten wever    4

[Zie Kwartierstaat Van der Spoor op deze website.]

Egbert Claesz. huurt van Frans de schrijnwerker om 24 gl.     7-13

Henrick van Vorst huurt een huis van Cornelis Pietersz. van Schaerlaecken om 25 gl.      8

Henrick Pietersz. huurt van idem om 18 gl.    5-15-12

Den houck omgaende na die Breeststraet [Breestraat]

Geerit Ariaensz. timmerman    4

f. 100v

Ariaen Roeloffsz.   4-16

Roeloff Henricxsz.    4

Frederick Cornelisz.     3-4

Frans van Diemen     5-18-12

Wael Willemsz.    3-4

Jan Jansz. snijder    3-4

De weduwe van Clemens de schilder      3-4

[ORA Dordrecht inv. 737, f. 276: op 1 nov. 1583 verkopen Anneken Hubertsdr., weduwe van Clement Clementsz. schilder, voor de ene helft en Jan Bouwensz., vervangende Anneken Maertensdr., weduwe van Bouwen Jansz., de moeder van zijn vrouw, voor de andere helft, aan Frans Gielisz., arbeider op de straat, een tuin met een huisje daarachter, staande en gelegen achter in de Kromme Elleboog tussen het huis van Cornelis Jansz. huidenvetter en het erf van Jan de touwer. Waarborgen: Adriaen Jansz. steenhouwer voor de ene helft en Jan Jansz. kleermaker voor de andere helft. Koper is schuldig aan verkopers een bedrag van 328 Rijnse gl. Borg: Dirck van Doren verver.]

Joris Diricxsz. huurt van Tonis Thonisz. kramer om 20 gl.    6-8

Joris Aertsz. messenmaker    4-10

f. 101

Wouter Andries Barentsz. huurt van Goossen Geritsz. om 10 gl.    3-4

Ariaen Thonisz. kuiper huurt van Joris Aertsz. om 20 gl.     6-8

Cornelis Wor    4-10

De weduwe van mr. Jan Mes   4-10

Pieter Colckman    6

Hector Jansz.    5

Jonas Cruijs huurt van Jan in den Bruijnvissch om 12 gl.     3-16-12

Het pakhuis van Jan Huijgen koekenbakker     3 gl. 12 penn.

f. 101v

Het zouthuis van Pieter int Vlies    3-4

Ruth Jaspersz. huurt van de weduwe van Huijbert Thomasz. om 24 gl.    7-13-2

Jan den Vlijeger huurt van idem om 16 gl.     5-2-6

[Naam niet vermeld] huurt van Pouwels Joosten om [bedrag niet vermeld]    6-8

Daniël Waelen huurt van Rennt. [sic] de schoenmaker om 20 gl.    6-8

Die Spoeijstraet [Spuistraat] van voeren die slinckerhant ingegaen

Frans Henricxsz. huurt van Jan Dircxsz. om 14 gl.     4-3-2

f. 102

Herman Thonisz. metselaar huurt van idem om 10 gl.      3-4

Tonis Pietersz. slootmaecker      4-16

Henrick Pietersz. spelmaker huurt van Pieter Jansz. om 18 gl.    5-15-2

De weduwe van Jan Ariaensz. van der Ept    6

Aelbert Joensz. huurt van Aert Heijmansz. om 16 gl.     5-2-6

De weduwe van Willem Engbertsz. zeepzieder     9-12

[Naam niet vermeld] huurt van Cornelis Engbertsz. om 25 gl.     8

f. 102v

Jasper Aertsz. muntenaar     vrij

Jan Leeuwen waagknecht    3 gl. 12 penn.

Jan Cornelisz. schrijnwerker huurt van het Spuigilde om 15 gl.     4-16

Het Spoeijgasthuijs

["In het derde huis van de hoek van de Spuistraat en de Breestraat af bevond zich weleer het gildehuis van het Spuigilde of gilde van de Spoeijenaers. Zijn opkomst heeft het gilde te danken aan het versjouwen van goederen bij het Spui, maar langzamerhand kwamen alle beroepen die met raderen of wielen werkten erbij en bevatte het naast de sledenaars ook de lijndraaiers, molenaars, spuilieden (sluiswachters), garenblekers, bezemmakers en zeemtouwers ... Aan het Spuigildehuis was evenals aan zovele andere gildehuizen, een gasthuis en een kapel, de Onze-Lieve-Vrouwekapel verbonden. Het gasthuis werd in de zeventiende eeuw in woningen veranderd., terwijl de kapel als gildehuis in gebruik bleef tot 1782, toen het aan particulieren verkocht werd. De rederijkerskamer van de Fonteynisten, onder de zinspreuk "In Reyn Geneucht", hield haar vergaderingen in het gildehuis van het Spuigilde." (Lips, o.c., p. 349)]

Sijmon Jansz. cruijenijer huurt van de dekens van het Spuigilde om 12 gl.      3-16-12

Marijken Hermansdr. huurt van Pieter Andriesz. om 30 gl.     9-12

Wederom kerende

Geerit Geeritsz. Pluijm    4

f. 103

Pieter Gielisz. timmerman    6

Ariaen Cornelisz. schipper huurt van de erfgenamen in de Bijlen om 25 gl.     8

Cornelis Jansz. bode     4

Cornelis Aertsz. glaessmaker     4

Robbert Cornelisz. passementwever huurt van Maeijken [sic] om 20 gl.    6-8

Cornelis Laurensz. timmerman     4

Dirick Jansz. huurt van Ariaen Back om 16 gl.     5-2-6

Dirick Jordensz.      3-4

f. 103v

Jacob Cornelisz. glaessmaecker      4

Grietgen Waelen    3-4

Fransken Alewijnsz. huurt van Jan Ariaensz. cruijenijer om 15 gl.    4-16

Jan Jacobsz. huurt van Cornelis Oom om 18 gl.     5-15-2

Willem Pietersz. brouwersknecht     3-4

Geertgen Thonis Huijgen weduwe   3-4

Mels Cornelisz. schipper    4

Henrick Laurensz. kuiper   3-4

f. 104

Reijnier de snijder huurt van Jan Diricxsz. om 20 gl.       6-8

Philips Roeloffsz. huurt van idem om 20 gl.     6-8

Die Cleijne Spoeijstraet [Kleine Spuistraat] ingegaen

Bastiaen Korssen schipper 3 gl. 12 penn.

Die Botgensstraet ingegaen

Tonis Michielsz. smid huurt van Cornelis Ghijssbertsz. om 16 gl.    5-2-6

Schiltman Dircxsz.     6

Geertgen Cornelis   3-4

f. 104v

Jan Aertsz. snijder huurt van Jan Bouwensz. schipper om 18 gl.     5-15-2

Jan Bouwensz. schipper huurt van Ariaen in den Stoer om 18 gl.    5-15-12

Cornelis Snouck bierdrager    3 gl. 12 penn.

Janneken Fransdr.   3 gl. 12 penn.

Quijrijn Damasz. huurt van Ariaen Louff om 15 gl.   4-6

Wederom keerende

Het huis staande op de hoek van de brug toebehorende aan [naam niet vermeld]    3-4

Pieter Zegersz. schipper huurt van Dingna Joppen om 12 gl.      3-16-12

f. 105

Willem Dircxsz. wagenmaker     5

[Naam niet vermeld] huurt van Berber Cornelisdr. om 12 gl.     3-16-12

Ariaentgen Cornelisdr.      3-4

Bastiaen Aertsz. snijder     3-4

Het Pelserstraetgen ingegaen

Lijsken Pieters en Truijcken [sic] huren samen van Thonis Pouwelsz. om 18 gl.   5-15-2

Wederom kerende

Jacob Pietersz. huurt van Jacob van Gewanten om 10 gl.     3-4

Cent Baerthoutsz. huurt van Ariaen Jacobsz. brouwer om 15 gl.    4-16

f. 105v

Alle die huijskens int Vlaminckstraetgen      niet

[De Vlamingstraat werd vanaf de zeventiende eeuw Ruitenstraat genoemd "naar brouwerij "De Ruit"(1603), waaraan nog een steen met een ruit herinnert in pand nummer 4/6, dat zelf van 1636 dateert." (Lips, o.c., deel II, p. 356)]

Het Cellebruersstraetgen [Dolhuisstraat] ingegaen

Michiel de spelmaker huurt van Grietgen Andries om 25 gl.      8

Ariaen Thonisz. Lotering    4-10

Wouter Woutersz. huurt van Aelbertgen Sijmons om 18 gl..    5-15-2

Jan Schalcken huurt van idem om 15 gl.    4-16

Andries Michielsz. bontwerker     4

f. 106

Willem Jansz. sledenaar   4

Wederom kerende

De oliemolen van Lijntgen Quirijnen     5

Cornelis Daenen huurt van de Cellebroeders om 12 gl., komt over zijn derde deel     25 st. 9 penn.

Tomas de schipper      3 gl. 12 penn.

Cornelis Cornelisz. Korssen huurt van Thonis de wagenmaker om 15 gl.     4-16

T Suijkerstraetgen ingegaen

Het huis en de rosmolen van Cornelis Cornelisz. molenaar samen      8

f. 106v

Aen die Vuijlpoort den houck omgegaen aen die vesten die slinckerhandt gaende

Die oliemolen van Govert Jansz. van Bemondt       5

Voerts alle die huijsskens staende lancx die vesten tot die Spoeijpoort toe    al nijet

Somma loopt het vierde quartijer     4530 gl.  st. 13 penn.

Totalis somma    14.324 ponden 12 sch. 9 d.